سيد محمد جواد ذهنى تهرانى

168

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى)

صنعت هزلى كه از آن جد مراد مىباشد و از جمله وجوه معنوى صنعت هزلى است كه از آن جدّ مقصود و مراد مىباشد همچون قول ابو نواس : اذا ما تميمى اتاك مفاخرا * فقل عدّ عن ذا كيف اكلك للضّب يعنى : هرگاه مرد تميمى نزد تو آمده و بر تو فخر كند به او بگو كه از اين فخرفروشى درگذر و بگو كه چطور سوسمار را مىخورى . شاهد در جمله [ كيف اكلك للضّبّ ] است كه هزلى بوده كه از آن جدّ و صدق اراده شده . صنعت تجاهل العارف شارح گويد : و از جمله وجوه صنعت تجاهل العارف است و آن طبق آنچّه سكّاكى نام‌گذارى كرده عبارتست از آوردن امر معلومى را به جاى غير معلوم بخاطر نكته‌اى كه مقصود و منظور مىباشد . سكّاكى گفته است : خوش ندارم اسم اين صنعت را تجاهل بگذارم زيرا در كلام حق‌ّتعالى وارد شده و ساحت اقدس الهى منزه از اسناد جهل به آن مىباشد . بهرصورت نكته مقصود در اين صنعت امورى است همچون توبيخ